مجله پزشکی

اسید اوریک و علل افزایش و کاهش آن

اسید اوریک - آسان آزمایش

اسید اوریک چیست؟

اسید اوریک ماده حاصل از سوخت و ساز مواد آلی به نام پورین ها (از ترکیبات اصلی هسته سلول ها) بوده که قسمت عمده آن توسط کلیه ها (ادرار) و مابقی توسط روده (مدفوع) دفع می شود.
میزان طبیعی آن بین ۸٫۳-۳٫۶ میلی گرم در دسی لیتر است افزایش مختصر در میزان آن معمولا بی علامت است ، اما افزایش واضح در میزان آن سبب رسوب در بافت های نرم، نقرس، رسوب آن در کلیه و ایجاد سنگ کلیه اسید اوریکی می شود.

معمولا حملات نقرس خود را به صورت تورم، قرمزی و درد در مفصل انگشت شست پا، پس از مصرف یک وعده غذایی حاوی گوشت قرمز زیاد نشان می دهد.هر گونه افزایش در میزان اسید اوریک خون، حاصل از افزایش در مصرف منابع آن، اختلال در ساخت آن و یا اختلال در دفع آن (نارسایی کلیه) است.

علل افزایش :

-مصرف داروهای ادرار آور
-مصرف نوشیدنی های الکلی
-ژنتیک
-کم کاری تیروئید
-مصرف داروهای ضعیف کننده ی سیستم ایمنی
-عفونت وسیع
-چاقی
-لوسمی
-لنفوم
-مصرف زیاد کافئین
-جراحی وسیع
-پرتو درمانی
از مهم ترین علل بالا بودن اوره، نارسایی کلیه و عدم توانایی کلیه برای دفع اسید اوریک می باشد.
نکته: ورزش سنگین و فعالیت زیاد هم می تواند باعث افزایش اسید اوریک شود.

علل کاهش :

-بیماری ویلسون
-سندرم فانکلیس
-سندرم STIDH

 غذاهای کاهش اوره خون

اگر اسید اوریک بالایی دارید توصیه های غذایی برای کاهش آن شامل کاهش مصرف پروتئین، کاهش مصرف گوشت قرمز، کاهش مصرف جگر، کاهش مصرف ماکیان و کاهش مصرف احشاء داخلی(کله پاچه، مغز و دنبلان) است. به طور کلی توصیه می شود که مواد غذایی حاوی پورین را در رژیم غذایی کاهش دهید.

همچنین مصرف موادی مانند اسفناج، گل کلم، مارچوبه، ریواس، حبوبات و لوبیا، قارچ و عدس را محدود کنید. تخم مرغ حاوی میزان کم پورین بوده و سبب افزایش بارز در میزان اسید اوریک خون نمی شود اما به دلیل اسیدی کردن خون سبب افزایش دردهای ناشی از نقرس می شود.
توصیه می شود مصرف گوجه فرنگی، توت فرنگی و زرده تخم مرغ را به علت اسیدی کردن خون، محدود کنید. بهتر است به جای زرده از سفیده تخم مرغ استفاده کنید.

از آنجایی که چربی زیاد مانع دفع اسید اوریک می شود، بهتر است از مصرف غذاهای چرب خودداری کنید. توصیه می شود بیش از ٣٠٪؜ از انرژی روزانه از منابع چربی تامین نشود.
آب بیشتری مصرف کنید، رژیم غذایی را رعایت کنید و لاغر شوید. بهتر است روند کاهش وزن تدریجی و ملایم باشد چرا که رژیم غذایی سخت و کاهش وزن سریع، باعث افزایش آن می شود.از آنجایی که ورزش سنگین خود باعث افزایش میزان اسید اوریک خون می شود به بیماران توصیه می شود که هفته ای ٣ جلسه، هر بار به مدت ٣٠ دقیقه ورزش کنند. پیاده روی و شنا از گزینه های مناسب می باشند.

آزمایشات تشخیصی

برای آزمایش اسید اوریک توصیه می شود که ۴ ساعت قبل ناشتا بوده و از ۲ ساعت قبل از آن دارو مصرف نشود.
از داروهای افزایش دهنده یا کاهنده ی اسید اوریک قبل از آزمایش استفاده نشود.
از مصرف زیاد پروتئین قبل از آزمایش خودداری شود.
قبل از آزمایش به مدت چند روز رژیم غذایی عادی داشته باشید و مواد غذایی با حجم زیاد پروتئین مصرف نکنید.
برای آزمایش اوره ی خون نیازی به ناشتا بودن نمی باشد اما از چند روز قبل از آزمایش رژیم غذایی پر کربوهیدرات و پر پروتئین مصرف نشود.

در صورتی که تمایل دارید میزان اسید اوریک خون خود را اندازه بگیرید می توانید از طریق سامانه آسان آزمایش اقدام کنید تا همکاران آزمایشگاه های طرف قرارداد به محل دلخواه شما جهت نمونه گیری مراجعه کنند.

منبع:drshnategh.com