مجله پزشکی
راهنمای ناشتایی جهت انجام آزمایش ها

- بهتر است آزمایشات نیازمند ناشتایی در اول صبح انجام شود. (به جز مواردی که توسط پزشک معالج یا آزمایشگاه تعیین میگردد)
- طی ۱۰ الی ۱۲ ساعت قبل از آزمایش نباید غذا بخورید. شب قبل از آزمایش، یک وعده غذایی سبک (نظیر نان و پنیر) میل کنید.
- طی ۱۰ الی ۱۲ ساعت قبل از آزمایش نباید چای، قهوه و آب میوه بنوشید. برای آزمایش ناشتا آب میتوان خورد و نوشیدن آب مانعی ندارد.
- طی ۱۰ الی ۱۲ ساعت قبل از آزمایش نباید آدامس بجوید و از شکلات های مختلف، شربت سینه یا قرصهای نرمکننده گلو استفاده نمایید.
- طی ۱۰ الی ۱۲ ساعت قبل از آزمایش باید داروهایی که پزشک اجازه قطع مصرف آنها را نداده، مصرف نمایید.
- طی ۱۰ الی ۱۲ ساعت قبل از آزمایش نباید سیگار بکشید.
- طی ۱۰ الی ۱۲ ساعت قبل از آزمایش نباید فعالیت شدید بدنی، تمرین و ورزش کنید.
- آزمایشهای چربی خون و تری گلیسیرید حداقل نیاز به ۱۴ ساعت ناشتائی دارد.
- برای انجام آزمایش نیتروژن اوره خون ۸ ساعت ناشتایی کافی است. به علاوه بیمار باید حداقل در طی ۳-۲ روز پیش از انجام آزمایش از مصرف غذاهای حاوی گوشت زیاد خودداری نماید.
- هر چند انجام آزمایش هورمونهای تیروئید نیاز به رعایت محدودیت مصرف غذا و مایعات ندارد اما به علت اثری که افزایش چربی خون بر نتایج آزمایشات تیروئید دارد، حداقل ۳ ساعت قبل از آزمایش غذا میل نفرمائید.
- آزمایش تعیین میزان پادتن ضدمیکروب هلیکوباکترپیلوری که یکی از عوامل مهم مولد زخمهای معده است نیاز به آمادگی خاصی ندارد اما بهتراست که بیمار شب قبل غذای پر چرب مصرف نکند زیرا افزایش چربی خون میتواند روی نتیجه آزمایشات معده تاثیرگذار باشد.
برای هر آزمایش چقدر باید ناشتا باشیم؟
معمولاً برای برخی از آزمایشها نیاز به ناشتا بودن دارید، در حالی که برای برخی دیگر نیازی به ناشتا بودن نیست. اگر قصد دارید آزمایشی انجام دهید، بهتر است قبل از آن با پزشک یا آزمایشگاه مشورت کنید تا راهنمایی در خصوص نحوه آمادهسازی قبلی را دریافت کنید. عموماً برای آزمایشهایی که نیازمند اندازهگیری مواد معین در خون هستند مانند قند خون، تری گلیسیرید یا چربی خون و کلسترول، نیاز به ناشتایی برای حداقل ۱۲ تا ۱۴ ساعت قبل از آزمایش وجود دارد. اما برای برخی آزمایشها مثل آزمایشهای تشخیصی عفونتها، بدون نیاز به ناشتایی می توانید آزمایش را انجام دهید.
در این مقاله سعی شده تا راهنمای ناشتایی جهت انجام آزمایش ها در اختیار عموم قرار گیرد. مدت زمان ناشتایی برای آزمایش قند خون حداقل ۸ ساعت است و مدت زمان ناشتایی برای آزمایش چربی خون و کلسترول حداقل ۱۲ الی ۱۴ ساعت است. در جواب سوال آیا برای آزمایش ناشتا آب میتوان خورد؟ بله مصرف آب در حین رعایت ناشتایی مانعی ندارد.
در زمان ناشتایی چه مواردی را باید رعایت کنید؟
در زمان ناشتایی، برای حفظ دقت نتایج آزمایش، موارد زیر را رعایت کنید:
- روز قبل از آزمایش، ناشتا بودن را شروع کنید و در طول شب برای حداقل ۸ تا ۱۲ ساعت پیش از آزمایش، هیچ مواد غذایی یا مایعی مصرف نکنید.
- اجتناب از مصرف قهوه، چای، آبنبات، مواد شیرین، چاشنیهای مصنوعی و محصولات دارویی که شامل قند میشوند.
- رعایت همه دستورالعملهایی که توسط پزشک یا آزمایشگاه برای آمادهسازی قبلی آزمایش داده شده است.
ناشتایی جهت انجام بعضی از آزمایشات که اشاره شد الزامی است. در ادامه لیست آزمایشاتی که ناشتایی اجباری دارند و همچنین لیست آزمایشاتی که ناشتایی اجباری ندارند معرفی خواهد شد.
شام شب قبل از آزمایش خون
شام شب قبل از آزمایش خون بهتر است سبک بدون قند و چربی باشد. بهتر است شب قبل از آزمایش از خوردن شیرینی، نوشابه، آب میوه های شیرین و … و همچنین از خوردن غذاهای پر چرب و سرخ کردنی اجتناب شود. در جواب سوال شب قبل از آزمایش خون چه بخوریم؟ بهترین شام شب قبل از آزمایش خون می تواند یک سوپ سبک و یا نان و پنیر باشد. شام شب قبل از آزمایش خون می تواند روی نتایج آزمایش تاثیر گذار باشد، پس حتما میبایست رژیم شام شب قبل از آزمایش خون رعایت شود.
- پرهیز از غذاهای چرب و سنگین
چرا؟ مصرف غذاهای چرب میتواند باعث افزایش سطح لیپیدها و تریگلیسیریدها در خون شود، که ممکن است نتایج آزمایشهای مربوط به چربیهای خون را تحت تأثیر قرار دهد. بهتر است از خوردن غذاهای چرب، سرخکردنی و پرادویه پرهیز کنید. - پرهیز از الکل
چرا؟ الکل میتواند سطح قند خون، آنزیمهای کبدی و دیگر پارامترهای آزمایش را تغییر دهد. به همین دلیل، بهتر است حداقل ۲۴ ساعت قبل از آزمایش از مصرف الکل خودداری کنید. - عدم مصرف کافئین
چرا؟ کافئین میتواند برخی از پارامترهای فیزیولوژیکی مانند فشار خون و ضربان قلب را تحت تأثیر قرار دهد. اگرچه معمولاً کافئین مستقیماً بر نتایج آزمایش خون تأثیر نمیگذارد، اما در برخی موارد خاص بهتر است از مصرف آن پرهیز کنید. - خوردن غذای سبک
چرا؟ اگر نیازی به ناشتا بودن برای آزمایش ندارید، میتوانید یک غذای سبک و کمچرب مصرف کنید. غذاهایی مانند سالاد ساده، سبزیجات، و پروتئینهای سبک (مانند مرغ یا ماهی بدون چربی) انتخابهای مناسبی هستند. - پرهیز از قند و شکر زیاد
چرا؟ مصرف غذاهای پرشکر میتواند سطح گلوکز خون را افزایش دهد، که ممکن است بر نتایج آزمایشهایی مانند سطح گلوکز خون یا HbA1c تأثیر بگذارد. - نوشیدن آب کافی
چرا؟ مصرف آب کافی میتواند به هیدراته نگه داشتن بدن کمک کند، که ممکن است خونگیری را آسانتر کند. البته، بهتر است از مصرف نوشیدنیهای شیرین، نوشابهها و آبمیوههای صنعتی خودداری کنید.
مسواک زدن قبل از آزمایش خون
مسواک زدن قبل از آزمایش خون معمولاً مشکلی ایجاد نمیکند و در بیشتر موارد مجاز است. با این حال، بسته به نوع آزمایشی که قرار است انجام دهید، ممکن است نیاز به رعایت برخی نکات خاص باشد. در اینجا به بررسی این موضوع میپردازیم:
آیا مسواک زدن قبل از آزمایش خون مجاز است؟
- بله، در بیشتر موارد: مسواک زدن قبل از آزمایش خون معمولاً تأثیری بر نتایج آزمایشهای رایج مانند قند خون، کلسترول یا آزمایشهای کبدی ندارد.
- استفاده از آب ساده: هنگام مسواک زدن، از آب ساده استفاده کنید و از بلعیدن خمیردندان یا دهانشویه خودداری کنید.
خوردن آب برای آزمایش ناشتا
خوردن آب قبل از آزمایش ناشتا معمولاً مجاز است و در بیشتر موارد تأثیری بر نتایج آزمایش ندارد. با این حال، رعایت برخی نکات مهم میتواند به شما کمک کند تا مطمئن شوید نتایج آزمایشهای شما دقیق و قابل اعتماد هستند. در اینجا به بررسی این موضوع میپردازیم:
نکات مهم درباره نوشیدن آب قبل از آزمایش ناشتا
- مقدار آب: نوشیدن یک تا دو لیوان آب ساده قبل از آزمایش مشکلی ندارد. این کار به هیدراته ماندن بدن و راحتتر شدن فرآیند نمونهگیری خون کمک میکند.
- نوشیدنیهای دیگر ممنوع: از مصرف چای، قهوه، آبمیوه، نوشابه یا هر نوشیدنی غیر از آب ساده خودداری کنید، زیرا این نوشیدنیها میتوانند بر نتایج آزمایش تأثیر بگذارند.
مواردی که باید از نوشیدن آب پرهیز کنید
در برخی آزمایشهای بسیار خاص (مانند آزمایش کورتیزول یا برخی تستهای هورمونی)، ممکن است پزشک از شما بخواهد حتی از نوشیدن آب نیز خودداری کنید. در این موارد، حتماً دستورالعملهای پزشک یا آزمایشگاه را به دقت دنبال کنید.
قبل از آزمایش خون چه قرصی نباید خورد
برای آزمایش خون چند ساعت باید ناشتا بود؟
برای برخی از آزمایشهای خونی، مانند قند خون (گلوکز)، تریگلیسرید، کلسترول، آلانین آمینوترانسفراز (ALT)، آسپارتات آمینوترانسفراز (AST)، و تستهای کلیه مانند کراتینین و اوره، بهتر است حداقل ۸ تا ۱۲ ساعت ناشتا باشید. این به این معنی است که آخرین وعده غذایی خود را در شب قبل از آزمایش مصرف کنید و تا زمان آزمایش صبحانه نخورید. این مدت ناشتایی به این دلیل است که مواد غذایی مصرفی توسط بدن هضم شده و تاثیر آنها بر نتایج آزمایش تحت تاثیر قرار میگیرد. البته برای آزمایشات چربی و کلسترول میزان ساعتی که باید ناشتا باشید بهتر است ۱۴ ساعت باشد.
اما برای برخی آزمایشهای خونی، مثل بررسی هورمونها (مانند هورمون تیروئید)، ممکن است به طور خاص نیاز به ناشتا بودن یا نبودن نداشته باشند. برای اطمینان از نحوه ناشتایی قبل از هر آزمایش خونی، بهتر است با پزشک خود یا آزمایشگاه مشورت کنید.
اگر بدنبال انجام آزمایش در منزل هستی می توانید از بخش آزمایش خون در منزل دیدن کنید و یا با کارشناسان آسان آزمایش در تماس باشید
